Bogata (seljaci oslobođeni poreza) i prostrana (granice sve do ušća Topčiderke u Savu, udaljene šest sati hoda), Opština Žarkovačka decenijama je bila uzor Vračarskog sreza i Beogradskog okruga, a onda su, početkom izgradnje fabrike šećera, preko puta Ade Ciganlije, potkraj 21. veka, većinsko poljoprivredno-trgovačko naselje, počeli da naseljavaju zanatlije i stručnjaci sa svih strana Srbije, Nemačke, Mađarske, Slovačke... Koncentracija žarkovačkih „dođoša” bila je izražena naročito u zaselku Rvati, uz Topčiderku reku i kraj Save, a kasnije je sve primamljivije bilo i žarkovačko Golo brdo (tj. Ordija), gde se odavno skućio i dubrovački Srbin, književnik i diplomata, Matija Ban, inicijator izgradnje Hrama Svetog Save, po kome pomenuto pobrđe prekršteno u Banovo brdo.
Već početkom 20. veka, zahvaljujući sve naprednijem i obrazovanijem stanovništvu, naročito oko šećerane, postale su sve glasnije najave žitelja Čukarice (nazvane po kafedžiji Stojanu Čukuru i njegovoj kafani preko puta Ade Ciganlije), o izdvajanju iz Opštine Žarkovačke. Tome su se žestoko suprotstavljali Žarkovci, pre svega zbog gubitka obale Save i trgovine dereglijama iz Austro-Ugarske, ali je uticajna socijaldemokratska stranka argumentovano nastupila pred vlastima i već 1904. odvajanje Čukarice od Žarkova. Ni pretnje Žarkovaca da će oružjem „braniti teritoriju” nisu osujetile nameru Čukaričana, iako su se, kako je izvestila „Politika“ na udarnom mestu prve stranice lista, pod naslovom „Žarkovo protiv Čukarice”, pred Narodnom Skupštinom tri puta okupljali Žarkovci „preko noći postavljali straže, naložili vatre, spremili oružje...”.
Kako su Žarkovci, pisala je „Politika”, bili „gotovi na sve”, slučaj je svojim potpisom morao da rešava lično Kralj Petar Prvi Karađorđević, pa je 17. decembra 1911. ozvaničena odluka o izdvajanju Čukarice iz Opštine Žarkovačke. Omiljeni Kralj Oslobodilac, kako su srpskog suverena od milja zvali u narodu, nije međutim, dočekao i drugu radost novoformirane opštine Čukarica (preminuo 1921. godine) u kojoj je, 4. jula 1926. u radničkom delu naselja i tada kultnoj „drumskoj” kafani „Majdan” blizu šećerane, osnovan ČSK (Čukarički sport klub), koji će i nenamerno postati trajni legat Kralja Petra Prvog Karađorđevića. Već tada je odlučeno da će se oko fudbalera okupljati i drugi sportisti (plivači, atletičari, gimnastičari, šahisti, hokejaši na travi, igračice hazene...), ali i horska družina, dramska sekcija...
– Osnivanjem fudbalskog kluba počinjemo takmičenje od Četvrtog razreda, a daće Bog da jednog dana ne samo dospemo do Prvog razreda Beogradskog loptačkog saveza, već da utakmice igramo u najvišem državnom rangu – ispoljio je na Osnivačkoj skupštini fudbalsku dalekovidost, opštinski kmet, Bogdan Mileusnić, dični predak koga i danas, kao pripadnici srpske fudbalske elite, Čukaričani s ponosom vraćaju u sećanje.
Fudbalski klub Čukarički, međutim, tokom svog prvog veka postojanja, postao je sportska perjanica ne samo opštine, već i naše zemlje, a belo-crni tabor podno Košutnjaka, ima prepoznatljivi minuli rad i tragove i van Srbije kao višestruki učesnik raznih evropskih zvaničnih takmičenja, što na svoj način upotpunjuje sliku Čukarice kao sportske opštine. Ambicije kluba, međutim, sežu dalje od dosadašnjeg „si-vi-ja” u kome stoji da je Čukarički bio pobednik Kupa Srbije (2014/15), da je pet puta osvajao treće mesto u prvenstvu države, da iza sebe ima devet učešća u takmičenjima pod okriljem UEFA, da je reprezentaciji dao bar dva kompletna tima, da večiti rivali Partizan i Crvena zvezda odavno protiv Čukaričana ne knjiže bodove unapred...
Tako su uspesi kluba sa Banovog brda, vezani naročito za poslednje decenije, definitivno „presudili“ prethodnom večitom rivalstvu sa Žarkovcima kojima su, zbog „otcepljenja”, Čukaričani od osnivanja kluba bili „najdraži neprijatelji” budući da su i Žarkovci, uz nesebičnu podršku Jovana Ružića, prvog srpskog olimpijca, istovremeno osnovali fudbalski klub. Svaki međusobni susret igrao se „na krv i nož” uz neizostavne epitete tokom meča, ali i kad je tokom utakmice bilo više fizičkih nego verbalnih okršaja, sve bi palo u zaborav već posle temperamentne „diskusije za šankom” u obližnjim kafanama. Do sledećeg „večitog derbija” Čukaričkog i Žarkova kojih, međutim, zbog očigledne aktuelne prevage fudbalera sa Banovog brda, odavno više nema.
Hroničari fudbalske Čukarice, međutim, ostavili su rečita svedočanstva o prvim loptanjima na prostoru današnje opštine. Zapisano je da je prva lopta pripitomljavana na travnatom Hipodromu još 1911. godine, a sve do Prvog svetskog rata, terali su je Vlasta Đurić, Pavle Božović, Kosta-Kokan Popović, Danilo i Đura Knežević, Dušan i Miloš Đurđić, Rajko Stojanović, Bora Knežević, Miloje Savić, Jovan i Kosta Đorđević, Miloš i Dušan Popović, Miloš Đukanović, Kosta Đukić, Ilija Drakulić, Blagoje Milosavljević... Prvu loptu kupili su đaci od svog džeparca, za šta je trebalo celih 12 dinara, koliko je koštao i jedan dukat.
Kako se družina sa Hipodroma umnožavala, a utakmice postajale sve učestalije, ubrzo se pokazalo da je jedan fudbal malo za sve veći buljuk zanesenih skupom igračkom, loptom, koja je iz Engleske (1855.) brzo „preplivala” La Manš i već krajem 19. veka „pustila korene” na Starom kontinentu, ali i u Srbiji gde su, već početom novog veka, među prvima osnovani klubovi Šumadija iz Kragujevca i beogradski Soko. Dva rivala često su na terenu u Košutnjaku odmeravali snage, a čukarički talenti, kroz rupe u tarabi oko terena, kibicovali su ozbiljnu igru i krali fudbalske veštine. Jednom je, već poodraslim deranima, Dušanu Popoviću i Kosti Đukiću, lopta iznenada doletela iza tarabe igrališta, a oni su je krišom, vešto i snažno, degažirali duboko u šumu. Kad je potera za loptom prekinuta, fudbalski vragolani lako su je našli i narednih dana bilo je još veselije na Hipodromu.
Entuzijazam sa poljana Čukarice i Hipodroma, koji je doveo do spontane inicijative o osnivanju kluba, dugo nije mogao da namiri ni elementarne potrebe sportskog kolektiva kadrog da se odmah u punom kapacitetu uključi u zvanično takmičenje. Uprkos tome, ČSK je 1927. učlanjen u Beogradski loptački savez, da bi već naredne godine belo-crni s Čukarice, osvojili prvo mesto u prvenstvu svoje grupe, iako je klub bio beskućnik i potucao se po terenima Vilimona, Makiša, Mihajlovca... Bio je to rečiti nagoveštaj fudbalske dike sportske opštine Čukarice.
– Na poljanama između Banovog brda i Banovog šanca, gde je vojska održavala česte manevre, bilo je prvo igralište Čukaričkog. Bile su neke improvizovane tribine ispod kojih su se presvlačili gosti, a igrači Čukaričkog imali su sobu pored stana domara Franje Smoleka, s druge strane terena. Na terenu nije bilo ni jedne travke, a i kako bi kad je podloga bila od crvene ilovače. Pa ipak, Čukarički se brzo pročuo Beogradom po specifičnom fudbalu kasnije nazvanom „čukarička igra iz 14. beogradskog rejona” – sećao se svojevremeni igrač Čukaričkog, Mile Zlatanović, koji je kasnije ostavio i prepoznatljiv trag u dresu Crvene zvezde.
FUDBALSKI ČOVEK NEBESA
Na Osnivačkoj skupštini u prepunoj kafani „Majdan”, ugledni apotekar Milivoje Jevremović i opštinski kmet Bogdan Mileusnić, predložili su avijatičara Miloša Ilića za predsednika kluba, što je jednodušno prihvaćeno. Miloš Ilić, nadaleko poznat kao prvi srpski avijatičar, francuski đak i svetski čovek, bio je intelektualac širokog obrazovanja, ali i fudbalski zanesenjak koji je već tada u ovom sportu video svetski pokret.
Čukarički tada nije imao prostorije, pa su se sastanci uprave kluba održavali u njegovom stanu, u Doksimovoj ulici, dok je oprema igrača čuvana u kućama fudbalera. Ilić je bio ne samo autoritativni predsednik koji je znalački i požrtvovano činio napore da se obezbede uslovi za treniranje, igranje utakmica i svakodnevni život kluba, nego je sugestivnošću i inicijativom uspevao da oko Čukaričkog okupi tada najpoznatija fudbalska imena kao što su Špigl, Karlo i Janko Malek, Petaković, Stanković, Stanić, Šarčević, Šljivić, Jovančić, Đorđević, Drakulić... Ilić je bio i prvi komandir srpske avijacije i na tom položaju ostao je do polaska srpske vojske na Krf. Deleći neveselu sudbinu hiljada srpskih vojnika, Ilić je prošao albansku golgotu, ali mu vitalnost i energičnost nisu nedostajali na mestu predsednika kluba.
Prvu upravu ČSK-a, pored predsednika Miloša Ilića, sačinjavali su: sekretar Dušan Žarković, po zanimanju gimnazista, blagajnik Dušan Popović, strugar, dok je Jovan Đorđević, takođe strugar, izabran za ekonoma. U Upravni odbor, pored opštinskog kmeta, Bogdana Mileusnića, izabrani su, Milivoje Jevremović, Aca Jovanović, Ljuba Subić, Nikola Stojanović i Franjo Šmolik.
PIKAVAC UKRAS GALERIJE
Kroz vekovnu istoriju, boje Čukaričkog branila su bar dva tima državnih reprezentativaca, a u klubu se posebno diče fudbalskim asovima iz svojih redova koji su dres Čukaričana nosili pre ili za vreme Drugog svetskog rata, kao što su Blagoje Moša Marjanović, Franjo Joža Giler, Matija Perlić, Đorđe Jovanić... Nema, međutim, sumnje da je u galeriji zvučnih čukaričkih fudbalskih imena, srcu pristalica kluba najbliži bio legendarni Aleksandar Petrović, poznatiji pod nadimkom, Pikavac.
Fudbalski šarmer neuhvatljivih finti i srcelomac šiparica, dres Čukaričkog poneo je čim se fudbalski zamomčio, u 18. godini, i u klubu ostao tri sezone. Za to vreme postao je ne samo ljubimac kluba i Čukaričana, nego i jedan od najpopularnijih fudbalera u zemlji. Nije onda ni čudno što Petrović bio na oku najmoćnijih klubova u zemlji, a najbrži je bio šampion SK Jugoslavija, u čijem dresu je dočekao i poziv za reprezentaciju. Ostao je u sećanju susret Jugoslavije i moćne Italije koji su Azurini dobili sa 2:1. Jedini gol za Jugoslaviju postigao je Aca Pikavac, a desetine navijača su ga ispratile povicima „bolji Aca nego Meaca” (vanvremenski italijanski fudbaler).
IZLOŽBA ZA STOTI ROĐENDAN
Jubilarnu, stotu godišnjicu Sportsko društvo i Fudbalski klub Čukarički, na razne načine obeležavaće do kraja 2026.
Jedna od svečanosti biće organizovana danas u stecištu kulturnih dešavanja na Čukarici, kultnoj Galeriji 73, na Banovom brdu, u Požeškoj ulici, gde će od 19 časova biti otvorena izložba posvećena stogodišnjici uspešnog sportskog kolektiva. Kroz simboličkih sto fotografija i ostali prigodni materijal, posetioci će moći da se upoznaju sa celokupnom istorijom fudbalskog kluba, ali i ostalih sekcija Sportskog društva.
Izložba u Galeriji 73 biće otvorena do 8. jula.
Komentar uspešno dodat!
Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.
